Обложка
 
Бағашар Қ.
Ала жіпті аттама (кісі ақысы жайында)
 [текст]: ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Дін істері комитетінің дінтану сараптамасынан өткен. / “Көкжиек" баспасы .- Алматы, 2015.- 216
Ключевые слова: тәрбие
Кітап елдің нанын емес, жұрттыңқамын жеуге, Аллаһ алдындағы аманатымызды адал атқаруғаүндейтін бірден-бір еңбек.  

Оглавление 
  Мазмұны
 
Аңдатпа
3
 
Кіріспе
9
  І Бөлім. ҚҰҚЫҚ ТҮРЛЕРІ
 
Кісі ақысының Ислам дініндегі орны
15
 
Құқық түрлері.
20
 
1. Өмір сүру құқығы
22
 
2. Адамның қадір-қасиеті мен ар-намысының қорғалуы
24
 
3. Жеке өмірдің құпиялылығы
25
 
4. Дін мен ар-ұждан бостандығы
26
 
а) Хұқұқуллаһ
29
 
ә) Хұқұқул-ибад (кісі ақысы)
30
 
б) Аллаһ құқы мен кісі ақысы қатар келген жағдайдағы әділ шешім
32
 
в) Екі құқық қатар келгенде кісі ақысы басымтүсетін жағдай.
32
 
г) Аллаһтың құлдарындағы ақылары
33
 
ғ) Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) үмбетіндегі ақылары
34
  ІI Бөлім. Кісі ақысының көп қырлылығы.
 
Кісі ақысының көп қырлылығы
39
 
1. Ата-ана мен баланың ақысы.
40
 
а) Ата-ананың ақысы
40
 
б) Перзенттің ақылары
45
 
2. Көрші ақысы
49
 
3. Ағайындық және қонақта болғанның ақылары
57
 
4. Жұмыс беруші мен жұмысшы, бастық пен бағыныштылардың ақысы жайында
61
 
5. Ерлі-зайыптылардың ақылары
70
 
а) Ер адамның әйелі алдындағы міндеттері
71
 
ә) Әйелдің ері алдындағы міндеттері
73
 
6. Ұстаз бен шәкірт ақысы
76
 
а) Расында, ұстаз ақысына құрмет – шәкіртке сын
77
 
7. Жетімнің ақысы
79
 
8. Жолдастық және әңгімелесу құқықтары
81
 
а) Жолдастық, достық ақылары
81
 
ә) Әңгімелесу, сұхбат ақысы
83
 
9. Жарлының дәулетті адамдағы ақысы
84
 
10. Мұсылман еместердің ақылары
86
  ІІІ Бөлім. ҚОҒАМДЫҚ ОРТАДАҒЫ КІСІ АҚЫСЫ.
 
Қоғамдық ортадағы кісі ақысы
91
 
1. Даңғаза музыка қою
93
 
2. Темекі
93
 
3. Жол бойының ақысы.
94
 
4. Қоғамдық орындарда жүріп-тұру әдебі
96
 
5. Жол-жүру ережелерін сақтау
98
 
6. Қоғамдық орындарда кезек сақтау
100
 
7. Авторлық құқықты қорғау
100
 
8. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы жеке құқықтарды сақтау
102
 
9. Көпшілік құқығын аяқ асты ету
103
  ІV Бөлім. Мұсылманның бір-біріндегі ақысы.
 
Мұсылманның бір-біріндегі ақысы
107
 
1. Сәлем беру
108
 
2. Үлкенге құрмет көрсету, кішіге қамқор болу
110
 
3. Мұсылманмен үш күннен астам уақыт араз болмау.
113
 
4. Мұсылманды қуанту.
115
 
5. Мұсылманға жылы шырай таныту, жақсылық жасау
115
 
6. Тілімен және қолымен мұсылманға зиян тигізбеу
117
 
7. Ренжіскен мұсылмандарға ара ағайын болып татуластыру
118
 
8. Мұсылманның айыбын жасыру, ізін аңдымау
119
 
9. Мұсылманды жамандықтан сақтандыру
122
 
10. Қолда бар мүмкіндікті мұсылмандардың игілігіне жұмсау.
123
 
11. Науқастың көңілін сұрау, қайтыс болған жанның жаназасына қатысу
125
 
12. Туыстық ақыларын сақтау
127
 
13. Ешкімді кемсітпеу, сөкпеу, бейпіл сөз айтпау, менменсімеу, жасандылыққа бой ұрмау
134
 
14. Жаман ойға қатысты кісі ақысынан сақтану
143
 
а) Ғайбат – кісі ақысынан да ауыр
149
 
15. Аманатты орындау, уәдеде тұру
152
 
16. Айып тағуға себеп болатын нәрселерден бойды аулақ ұстау.
156
 
17. Жаманмен дос болған мұсылманды сақтандыру
158
 
18. Түшкіріп «әлхамдулиллаһ» дегенге «ярхамукаллаһ» деу (Аллаһтан жарылқау тілеу)
160
 
19. Жазықсыз зинақорлық жаласын жабу, абыройғанұқсан келтіру
161
 
20. Мұсылманның мұсылмандағы отыз ақысы
162
  V Бөлім. САУДА ІСІНДЕГІ КІСІ АҚЫСЫ.
 
Сауда ісіндегі жағдайлар.
165
 
1. Риба (пайыз үстемесі)
166
 
2. Құмар ойнау
167
 
3. Алаяқтық
168
 
4. Алыпсатарлық (Спекуляция)
172
 
5. Өсімқорлық пайызбен қарыз беру
174
 
6. Ұрлық
174
 
7. Парақорлық
176
 
8. Сауда-саттыққа қатысты кісі ақысы түрлері
178
 
а) Сауданың шырқын бұзып сауда жасау
178
 
ә) Нарыққа тауар өткізушіні жолдан тосып алу
178
 
б) Қалалықтың ауыл адамына делдалдық жасауы (ко-миссионер болуы)
179
 
в) Алдаумен (тапсырыспен) бағаны көтеру
179
 
9. Кісі ақысына қатысты басқа да табыс көздері
180
 
а) Лотерея, бәс тігу ойындарынан түскен табыс
181
 
ә) Жезөкшеліктен, жезөкшелікке апаратын жолдан түскен табыс
181
 
б) Бал ашу, сәуегейлік жасаудан түскен табыс
182
 
в) Зекеті берілмеген байлық
182
 
г) Мұрадан басқалардың ақысын жеп алған үлес
182
 
ғ) Кіріптарлық жағдайында жасалған мәміледен түскен табыс
182
 
д) Бопсалау нәтижесінде жасалған мәміледен түскентабыс
182
 
е) Сауда-саттық барысында ант-су ішу
183
 
10. Бәсекелестік талаптарын сақтамау
184
 
а) Таза (әділ) бәсекелестік
184
 
ә) Жөнсіз бәсекелестік
184
 
б) Спекулятивті іс-шараларға бару
186
 
в) Несиені уақытылы қайтармау
187
 
г) Комиссионерлік (делдалдық)
188
  VI Бөлім. ҚОСЫМША ЖАҒДАЙЛАР
 
1. Кез келген құқық бұзушылық
191
 
2. Ысырапкершілік ету және кісі ақысы
192
 
3. Мұсылманның жан-жануарларға қатысты міндеттері
193
 
4. Амнистия (кешірім), рақымшылық жасау және кісі ақысы
197
 
Кісі ақысы желінген жағдайда орындалуы керек амалдар
197
 
1. Дүниелік заттарға байланысты кісі ақысы
198
 
а. Ақысы желінген кісі белгісіз болса
199
 
ә.Ақысы желінген адам белгілі болса
200
 
2. Дүниелік емес кісі ақылары
201
 
Қорытынды
204
 
Пайдаланылған әдебиеттер
207

 

 . 
начало     содержание     печать     увеличить     уменьшить     конец  
Предыдущая страница предыдущая    С.   следующая Следующая страница
Предыдущая страница предыдущая    С.   следующая Следующая страница


© 2020 Алматы облысының дін істері басқармасы (электронная версия).
Создана с помощью программы BookScan.

Top.Mail.Ru
Top.Mail.Ru